Vợ chồng nói năng thế nào‏

0
210

Nhiều người thường ít chú ý đến câu hỏi này. Họ cho rằng chuyện đó chẳng có ý nghĩa quan trọng gì hoặc chuyện đó quá đơn giản, ai mà chẳng biết.


Photo
: Bùi Vũ

Model: Dasha


Thực ra, trong quan hệ vợ chồng, việc nói năng với nhau không chỉ là sự xưng hô “anh”, “em”, sự thưa gởi, chuyện trò… mà là những vấn đề tâm lý rất phức tạp, tế nhị, ảnh hưởng không nhỏ đến hạnh phúc vợ chồng.

Ngôn ngữ vợ chồng vừa là phương tiện giao tiếp để hai người hiểu nhau, tạo nên sự hòa hợp với nhau, vừa là biểu hiện tình cảm yêu thương, góp phần xây dựng hạnh phúc… Nó còn chứa đựng nhiều yếu tố tâm lý phức tạp khác trong quan hệ vợ chồng. Ngôn ngữ vợ chồng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong cư xử vợ chồng.

Vợ chồng cần nói năng với nhau như thế nào?
Để trả lời câu hỏi này, phải giải quyết một loạt vấn đề: Vợ chồng nên nói với nhau những điều gì? Có nên nói tất cả hay không? Vợ chồng có cần thăm hỏi nhau, tranh luận với nhau không? Nên khen hay nên chê nhau?…

Đó là những vấn đề rất phức tạp trong nghệ thuật cư xử qua ngôn ngữ vợ chồng. Các nhà tâm lý có lời khuyên:

   1. Hãy biết nói một lời khen
Có người cho rằng, vợ chồng khen nhau, hoặc cảm ơn nhau là khách sáo, là kiểu cách, hình thức. Chỉ cần tấm lòng chân thật với nhau là đủ. Đó là một sai lầm tai hại. Tấm lòng chân thật rất cần, nhưng nếu lúc nào cũng im lặng, cũng “tiết kiệm” lời khen, kể cả khi người ta” giúp đỡ mình, quan tâm đến mình sẽ có thể trở thành một sự vụng về, dại dột, hoặc thờ ơ. Thậm chí, có nhiều bà vợ (hoặc ông chồng) đã không biết khen, động viên, lại còn chê bai trước một việc làm đầy thiện ý của “người ta” – sự chê bai đó có khi trở thành vô cùng tàn nhẫn.

Như vậy, một lời khen thích hợp có nhiều tác dụng to lớn. Nó có thể là một tác nhân tâm lý kích thích tinh thần trách nhiệm của nhau đối với gia đình, có thể là một sự động viên khích lệ, là sự cảm thông, là niềm an ủi, là sự quan tâm đến nhau, tạo nên quan hệ tốt đẹp, tạo nên hạnh phúc vợ chồng… Nó cũng là một nếp sống văn hóa lịch sự của con người. Mặt khác, xin bạn hãy lưu ý rằng, trong tâm lý, người ta hầu như ai cũng thích được khen. Và hơn nữa, hầu như người đàn ông nào cũng thích được vợ khen, người phụ nữ nào cũng muốn được chồng khen. Tất nhiên phải là lời khen tế nhị, thích hợp. Lời khen ở đây cần phải hiểu theo nghĩa rộng: nó có thể là một câu khen ngợi; một lời nói cảm ơn; một cử chỉ yêu thương đằm thắm, thứ “ngôn ngữ đặc biệt” của quan hệ vợ chồng. Hình thức nào cũng được, miễn là thích hợp, nghĩa là phù hợp với từng trường hợp, với từng cặp vợ chồng.

Tuy nhiên, nói “một lời khen thích hợp” không phải là dễ dàng. Không phải cứ “khen đại đi” là được. Khen suốt cả ngày, khen “tùm lum” sẽ trở thành nhàm chán, khen không đúng chỗ sẽ làm người ta khó chịu. Khen quá đáng, khen những cái “người ta” không có, sẽ có thể trở thành mỉa mai, hoặc làm người ta xấu hổ… Điều quan trọng là bạn phải biết khen cho phù hợp với cá tính, với tình huống, với tình yêu thương chân thật, khen một cách tế nhị… Đó là nghệ thuật cư xử trong ngôn ngữ vợ chồng.

Dù thế nào, bạn cần biết nói một lời khen.

Một lời khen thích hợp với nhau trong đời sống vợ chồng sẽ quan trọng và tuyệt diệu vô cùng.

2. Hãy tìm cách nói cho nhau hiểu và thông cảm
Hai vợ chồng, dù yêu thương thắm thiết bao nhiêu, vẫn là hai người khác nhau. Giữa hai người vẫn có những khác biệt về suy nghĩ, tâm tư, nguyện vọng, ước muốn, sở thích…Những khác biệt này, nếu không biết cách giải quyết, sẽ dễ dàng trở thành mâu thuẫn, những xung đột hầu như là quy luật tất yếu trong đời sống chung của hai người. Hai vợ chồng có xung đột, cãi lộn cũng là chuyện bình thường, nhất là khi đã chung sống lâu dài, có con cái và kinh tế có nhiều khó khăn.

Bởi thế, việc xây dựng hạnh phúc vợ chồng không chỉ là việc tạo nên sự thống nhất hòa hợp, mà còn là việc hai người phải biết cách “giải quyết những mâu thuẫn, những xung đột” thường xảy ra trong cuộc sống vợ chồng.

Một trong những nguyên nhân chủ yếu là hai người không hiểu nhau, hoặc hiểu lầm nhau. Sự không hiểu, hoặc hiểu lầm ấy, lúc đầu còn ít gây ảnh hưởng, nhưng dần dần trong quá trình chung sống, sẽ tạo nên những khó chịu, ấm ức, giận hờn và có thể tạo nên những xung đột, mâu thuẫn lớn hơn. Nếu không “giải tỏa” kịp, nó sẽ phát triển nhanh, đi đến chỗ “bùng nổ”, và hạnh phúc sẽ bị đe dọa.

Bởi vậy, việc nói cho nhau biết những suy nghĩ riêng tư, những khó chịu, ấm ức, giận hờn đối với nhau để đi đến hiểu nhau, cảm thông với nhau có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự hòa hợp và hạnh phúc vợ chồng. Việc “nói cho nhau biết” ấy cần được thực hiên càng sớm càng tốt. Mặt khác, việc phát hiện những tâm trạng khó chịu, ấm ức…của nhau để giải quyết kịp thời (trước khi đi đến “bùng nổ” xung đột) cũng là một điều kiện cần thiết bảo đảm cho hạnh phúc gia đình.

Vì thế trong cư xử, ngôn ngữ vợ chồng, các bạn cần lưu ý:

   • Phát hiện kịp thời những tâm trạng ấm ức, khó chịu của “người ta” để trình bày, giải thích hoặc những cử chỉ nhận lỗi để giải tỏa, tránh hiểu lầm hoặc sự bực tức khó chịu kéo dài.

• Nếu chính bạn là người mang tâm trạng bực tức, khó chịu, bạn nên tìm cách thông báo, thổ lộ. Không nên để những khó chịu đó “chứa chất trong lòng”. Việc thông báo, thổ lộ đó có thể tiến hành bằng nhiều hình thức linh hoạt, tế nhị. Tỏ vẻ buồn bực, giận dỗi, nhịn ăn cơm (để ăn phở!), khóc, hoặc nói thẳng…tùy theo tình hình hoặc đặc điểm của “đối phương”.

3. Vợ chồng nên có tranh luận với nhau không?
Có một số người cho rằng giữa hay vợ chồng, nếu có sự bất đồng, cần có sự tranh luận để giải quyết vấn đề cho dứt khoát rõ rảng “Cứ phải nói hết ra xem ai sai, ai đúng thì mới bình đẳng”. Ngược lại, có người lại phản đối sự tranh luận giữa hai vợ chồng, họ cho rằng “nên nhường nhịn, chịu đựng để giữ hòa khí”.

Những cuộc tranh luận có tính chất “tranh khôn” như vậy thường rất tác hại, có khi đến mức nguy hiểm cho hạnh phúc vợ chồng. Vì chúng thường có những đặc điểm sau:

   • Thường dễ tạo nên những cuộc tranh cãi quyết liệt, những xáo trộn tâm lý theo chiều hướng bất lợi: tức tối, bực bội, khó chịu…

• Dễ dẫn tới những xúc động, giận dữ, nhất là khi bị dồn vào chỗ bí, người ta dễ “phát khùng”, dễ trở nên thiếu sáng suốt, không kiềm chế được hành vi, không lường được hậu quả, tác hại…tranh luận sẽ trở thành cãi lộn, có khi thành đánh lộn.

• Dù thắng hay thua, cả hai đều sẽ thất bại: người thắng sẽ mất đi thiện cảm của người kia, còn người thua thường ấm ức, bực tức, tìm cách “trả đũa” trong một dịp khác. Đặc biệt tác hại, khi người thua lại là ông chồng, thường giàu lòng tự ái hơn bà vợ. Hầu như, mọi cuộc tranh luận kiểu này đều dễ đụng chạm đến lòng tự ái. Mà lòng tự ái, đó là kẻ thù của tình yêu và hạnh phúc.

• Như vậy, mọi cuộc tranh luận kiểu “tranh khôn” này thường dẫn đến tình trạng “dễ xa nhau” của hai vợ chồng.

• Có nhà tâm lý học đã đưa ra nhận xét: “Nếu hai vợ chồng càng nói với nhau nhiều bao nhiêu, càng dễ ly dị bấy nhiêu”. Nhận xét này chưa phải hoàn toàn đúng! Nhưng nếu hai vợ chồng cứ tranh luận với nhau theo kiểu này, chắc chắn sẽ dễ dẫn tới sự giảm sút hạnh phúc. Đặc biệt nguy hiểm là những cuộc tranh luận mà người ta xúc phạm đến nhau nặng nề bởi những lời nói có tính chất quy kết, chụp mũ, phỉ báng nhau. Hoặc những dẫn chứng nêu ra có tính chất bịa đặt, vu khống, cốt để tăng thế mạnh, hay “áp đảo tinh thần đối phương”.

Tuy nhiên, có những cuộc tranh luận lại rất cần thiết. đó là những cuộc tranh luận nhẹ nhàng để cảm hóa, thuyết phục lẫn nhau. Có thể gọi đó là những cuộc “tranh luận trong khuôn khổ”. Những cuộc tranh luận này nhằm mục đích thông cảm lẫn nhau, giúp nhau nhận thấy sai lầm, hoặc hiểu đúng vấn đề hơn. Sự tranh luận chỉ bằng mang tình cảm yêu thương, biết tôn trọng lẫn nhau, bằng những lý lẽ nhẹ nhàng, biết kiềm chế, biết ngừng đúng chỗ, đúng lúc…Đó là những cuộc tranh luận để vợ chồng đi đến chỗ hiểu nhau, thông cảm nhau và chung sống hạnh phúc hơn.

Có thể đi đến kết luận rằng, xin bạn hãy đừng tranh luận để “tranh khôn”, “tranh tài cao thấp” với nhau. Nhưng hãy biết “tranh luận trong khuôn khổ” để giữ gìn hạnh phúc gia đình.