Nuôi dưỡng lòng tự tin ở người bị sa sút trí tuệ

0
414

up-vietbeauty-sa-sut-tri-tue

Ảnh: cloudfront.net

Nhiều người mắc chứng sa sút trí tuệ (dementia) thường gánh chịu sự suy giảm lòng tin vào bản thân (self-esteem). Nguyên nhân có thể là vì:

– Một số người đối xử với họ như cách người ta đối xử với một đứa trẻ con. Việc này tác động xấu đến lòng tự tôn của người bệnh.

– Những bệnh nhân trong giai đoạn đầu mắc chứng sa sút trí tuệ có thể tạm thời nhận thức được những suy giảm trong nhận thức của mình, dẫn đến việc họ cảm thấy buồn phiền, mất đi sự tự tin nội tại (một điều mà những người xung quanh họ ít nhận thấy).

– Đối với một số bệnh nhân sa sút trí tuệ, việc duy trì sự tự chủ rất quan trọng. Người khác có thể tìm cách giúp đỡ hoặc can thiệp vào đời sống họ quá mức, và việc này có thể làm suy giảm khả năng cũng như sự tự ý thức của họ.

– Một số người mắc bệnh có thể không nhận thức được những thay đổi trong nhận thức và trí nhớ của mình. Những người khác sẽ thường xuyên tìm cách chỉ ra bệnh tình của họ. Việc này có thể khiến người bệnh mất lòng tin vào những người này, cũng như khiến người bệnh mất dần nhiệt huyết và cảm thấy không được người thân và bạn bè tôn trọng.

– Đôi khi người xung quanh coi nhẹ những cảm xúc của người đang nhận thức được là mình sắp bệnh. Việc này có thể khiến họ thất vọng và mất lòng tin vào bản thân.

Một số gợi ý giúp nuôi dưỡng sự tự tin ở những người mắc chứng sa sút trí tuệ:

1. Ghi nhận và khen ngợi mỗi khi bệnh nhân làm tốt việc gì đó, dù là việc nhỏ hay lớn
Hãy chân thành khen ngợi họ. Nếu lời khen của bạn không chân thành, người bệnh có thể sẽ nhận ra điều đó và thấy buồn. Bạn luôn luôn có thể tìm thấy điều gì đó để khen ngợi người bệnh – kể cả khi trong những thứ họ chỉ đang mới học.

2. Đừng nói chuyện theo kiểu nói với em bé (“baby talk”) với người bệnh. Bệnh nhân có thể nghĩ rằng bạn đang ra vẻ kẻ cả với họ
Nếu người bệnh không hiểu ngôn ngữ “bình thường”, thì họ cũng sẽ chẳng hiểu được ngôn ngữ kiểu “em bé” của bạn. Bạn chỉ cần nói chuyện một cách đơn giản nhất có thể.

3. Nhìn chung, khi lựa chọn hoạt động cho người bệnh, nên chọn những hoạt động mang tính chất dành cho người trưởng thành
Đây là nguyên tắc đầu tiên, nhưng bạn có thể phá cách: một số người bị sa sút trí tuệ được ghi nhận là cũng thích chơi với những món đồ chơi như thú nhồi bông,…

4. Khi sử dụng các hoạt động, hãy đơn giản hóa giải pháp của bạn
Nếu hoạt động quá dễ dàng, người bệnh có thể nhanh chóng thấy chán và nghĩ rằng bạn coi thường trí tuệ của họ. Bạn có thể thử nhờ người bệnh giúp bạn hoàn thành một dự án nào đó mà bạn sắp làm cùng một đứa trẻ hay cùng một người lớn nào đó và muốn kiểm tra trước xem phương án của bạn có hiệu quả không.

5. Cũng đừng chọn những hoạt động quá khó – kể cả khi đó là những hoạt động mà người bệnh từng rất giỏi
Mục tiêu là giúp người bệnh giành chiến thắng hoặc thành công. Hãy chọn những hoạt động mà bạn biết là họ có thể làm tốt. Nếu hoạt động nào đó không cho kết quả mong muốn, bạn hãy làm nó trở nên đơn giản hơn hoặc chọn hoạt động khác. Nếu sau khi đã được đơn giản hóa mà hoạt động vẫn không cho kết quả, thì đừng thúc ép người bệnh tham gia hoạt động đó nữa.

6. Đề nghị người bệnh giúp bạn làm gì đó
Phần lớn chúng ta đều thích cảm giác khi được giúp đỡ ai đó, và những người bị sa sút trí tuệ cũng không là ngoại lệ. Bạn có thể nhờ người bệnh giúp bạn những công việc hàng ngày. Hãy chọn những việc phù hợp khả năng của họ và đừng quên cảm ơn sự giúp đỡ của họ.

7. Chấp nhận những khác biệt trong hồi ức và quan điểm. (Hãy để họ giữ thể diện)
Trong giai đoạn đầu của bệnh, nếu người bệnh thường bị bạn “sửa sai” mỗi khi họ nói điều gì đó không đúng, điều đó có thể khiến họ nhớ tới bệnh của mình hoặc làm họ nghĩ bạn đang nói dối họ – khi đó lòng tự tin của họ và quan hệ giữa bạn với họ có thể gặp trục trặc. Hãy cố gắng chấp nhận những điều họ nói.

8. Thử một cách mới trong việc tìm hiểu ký ức của người bệnh về một điều gì đó
Đừng hỏi rằng người bệnh có nhớ về điều gì đó hay không. Thay vào đó, hãy thử một cách hỏi nghe có vẻ hiếu kỳ. Ví dụ: “Con không nhớ là đã hỏi mẹ thích ăn gì cho bữa tối hay chưa”. Cách này vừa có thể giúp khẳng định sự tồn tại của một ký ức nào đó, vừa tạo thuận lợi để người bệnh chia sẻ phần thông tin bị mất mà không khiến họ cảm thấy mình bị thử thách.

9. Giúp người bệnh tìm cách bù đắp cho những thay đổi về năng lực của họ
Khi đặt vấn đề với người bệnh về một điều gì đó, bạn hãy cho họ hai lựa chọn mà bạn cho là hữu ích. Người bị sa sút trí tuệ thường phản ứng tốt khi được lựa chọn một trong hai giải pháp.

10. Tặng cho người bệnh một món quà nhỏ (được gói lại)
Những món quà thường thể hiện sự quan tâm và đem đến niềm vui, giúp tạo cảm giác có giá trị cho người nhận. Quà có thể là thứ gì đó được chọn riêng cho người bệnh, và nên có khả năng tác động đến thính giác, thị giác và mỹ quan của họ; đồng thời nên là những món quà dựa trên những sở thích trước đây của người bệnh.

Triệu Khánh Ngọc – VietBeauty Magazine