Nuôi dạy con dựa trên nỗi sợ – Những sắc thái thường gặp

0
338

Trustful parenting (nuôi dạy con với lòng tin) là kiểu nuôi dạy con tự nhiên nhất và ít căng thẳng nhất cho cả bố mẹ và đứa trẻ. Trong kiểu nuôi dạy này, các ông bố bà mẹ không sợ hãi cuộc đời, và không có những nỗi sợ vô lý về cuộc đời của con cái họ. Họ tin vào năng lực của con, và niềm tin đó giúp hiện thực hóa tương lai tốt đẹp của đứa trẻ. Tuy nhiên, nhiều bậc cha mẹ thường có phong cách nuôi dạy con kiểu fear-based parenting (nuôi dạy con dựa trên nỗi sợ). Fear-based parenting thường có các biểu hiện sau đây:

Ảnh: Janko Ferlic / Unsplash

Helicopter Parenting (Nuôi dạy con kiểu trực thăng cứu hộ)
Cụm từ “helicopter parenting” được dùng để mô tả kiểu cha mẹ quá bảo bọc con, can thiệp quá nhiều vào đời sống của con. Kiểu cha mẹ này thường biện minh rằng: “Không phải tôi không tin con mình, mà là tôi không tin vào thế giới này.” Họ nghĩ rằng nguy hiểm rình rập con họ ở khắp mọi nơi, và họ cần bảo vệ và khuyên răn con trong mỗi hành vi của chúng.

Snowplow Parenting (Nuôi dạy con kiểu máy xúc tuyết)
Thay vì chỉ lảng vảng gần con để giúp con vượt qua những khó khăn khi cần, các ông bố bà mẹ có phong cách nuôi dạy con snowplow parenting sẽ lao thẳng vào và đập tan trở ngại cho con mình. Đây là những ông bố bà mẹ thích dùng của cải, địa vị và mọi phương tiện họ có thể dùng để dọn đường cho con. Họ muốn con họ có những thứ tốt nhất có thể: vào trường tốt nhất, đi làm ở nơi danh giá nhất,… vì họ coi trọng giá trị bề ngoài mà thành công đem lại.

Fuel-Injector Parenting (Nuôi dạy con kiểu bơm xăng)
Những người có kiểu nuôi dạy con fuel-injector parenting tin rằng cuộc sống là một cuộc đua, chỉ có hai kết cục: hoặc là thắng, hoặc là thua. Để chiến thắng, con của họ cần phải có khát vọng chiến thắng và học cách cạnh tranh với người khác. Nhiều ông bố bà mẹ thích suy nghĩ theo cách này. Mọi người đều ở trên cùng đường đua, cùng hướng tới một mục tiêu giống nhau, những người rớt lại phía sau hoặc lang thang sang một hướng đi khác sẽ bị xem là “thất bại”.

Tiger Parenting (Nuôi dạy con kiểu hổ báo)
“Tiger parenting” là cụm từ miêu tả kiểu nuôi dạy con hung hăng, áp đặt. Ví dụ, một bà mẹ có phong cách nuôi dạy con kiểu này sẽ tự ý chọn loại nhạc cụ cho con chơi mà không quan tâm đến ý kiến của con; bà ta sẽ dùng mọi cách có thể, thậm chí là đôi chút bạo lực, để ép con tập chơi nhạc mỗi ngày. Các biện pháp bà dùng có thể là quát nạt, hăm dọa, dụ dỗ, xúc phạm, sỉ nhục và nói dối con. Phương pháp yêu thích của bà ta là nói đi nói lại với con mình rằng cháu sẽ làm hổ thẹn gia đình – nhất là làm hổ thẹn mẹ chúng – nếu chúng không giành giải cao nhất trong một cuộc thi nào đó.

Defensive Parenting (Nuôi dạy con kiểu tự vệ)
“Defensive parenting” là kiểu nuôi dạy con hướng tới mục tiêu bảo vệ ông bố/bà mẹ hơn là bảo vệ đứa con. Tâm lý đằng sau kiểu nuôi dạy này là sợ bị người đời phán xét. Theo tự nhiên, tất cả chúng ta đều ít nhiều sợ người khác đánh giá mình, và các phụ huynh có kiểu nuôi dạy con này muốn nhắm tới mục đích giảm thiểu những đánh giá tiêu cực của người chung quanh dành cho mình về cách mình nuôi dạy con.

Một vài nhận định
Các chuyên gia đưa ra một vài nhận định sau:
Thứ nhất, bạn cần biết rằng quả thực trong thế giới này có những điều đáng sợ, nhưng bạn sẽ khó giúp ích được cho con mình nếu phóng đại những nỗi sợ của bản thân và ngăn cản con sống trong niềm vui hay làm con trở nên nhút nhát. Thay vào đó, hãy dạy con phát triển những kỹ năng ứng phó với các nguy hiểm trong xã hội. Hãy giúp cháu nhận biết các hiểm họa một cách thực tế thay vì phóng đại chúng lên. Đừng dùng danh nghĩa bảo vệ con mà làm hỏng tuổi thơ hồn nhiên và cơ hội học hỏi của con bạn.

Thứ hai, trustful parenting không hoàn toàn có nghĩa là để con làm gì thì làm. Là bố mẹ, chúng ta có trách nhiệm dạy con hiểu rằng cháu phải tôn trọng quyền của người khác, không được xâm phạm các quyền của họ. Có những quy tắc mà chúng ta phải tuân theo. Thông thường trong những mô hình gia đình nuôi dạy con kiểu trustful parenting, trẻ sẽ hiểu và học được quy tắc này một cách tự nhiên, do chúng được bố mẹ làm gương; nhưng điều này không phải lúc nào cũng xảy ra, và trong các trường hợp đó, cha mẹ cần áp đặt các quy tắc đó lên con mình.

Chúng tôi thiết nghĩ, các ông bố bà mẹ hãy sáng suốt và có đủ bản lĩnh để nuôi dạy con theo cách đúng đắn, để con bạn trở thành con người tốt đẹp nhất có thể.

Triệu Khánh Ngọc – VietBeauty Magazine