Nói chuyện với con để giảm nguy cơ tự sát ở người tuổi thiếu niên

Với từng đứa trẻ có những yếu tố gây căng thẳng khác nhau – như điểm số, quan hệ với bạn bè,… Cảm giác căng thẳng, lo sợ, bối rối và hoài nghi đôi khi có thể ảnh hưởng đến kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định ở trẻ, và trong một số trường hợp, trẻ chọn tự sát như một lối thoát.

Nói chuyện với con để giảm nguy cơ tự sát ở người tuổi thiếu niên

Trò chuyện với con về những đề tài khó khăn
Các bậc cha mẹ có con tuổi thiếu niên cần thường xuyên thăm hỏi con mình và cung cấp cho con vốn từ xung quanh cảm xúc của chúng. Bạn có thể hỏi con những câu đơn giản như: “Con dạo này ra sao với năm lớp Chín của mình rồi? (“How are you settling in with freshman year?”) hoặc “Có chuyện gì ở trường cấp hai khiến con cảm thấy hơi mất phương hướng không?” (“Anything about middle school have you feeling a bit lost?”). Hãy gợi mở cuộc đối thoại – rồi tiếp tục đặt câu hỏi.

Đừng đợi đến khi khủng hoảng xảy ra
Các bậc cha mẹ nên thường xuyên dùng những cuộc đối thoại để thăm hỏi con mình chứ đừng chờ đến lúc mọi việc đã rơi vào khủng hoảng. Trẻ vị thành niên cần biết chúng có thể tìm đến ai để nhờ giúp đỡ. Có thể trong vài lần đầu bạn hỏi, trẻ sẽ nói với bạn: “Mẹ, con không sao mà, thật đấy” hoặc: “Bố, con chỉ đùa thôi. Con không có ý tự sát”, nhưng nhờ vào những lời thăm hỏi của bạn, trẻ sẽ biết rằng mình có thể trông cậy vào bạn… Điều quan trọng là bạn cần thường xuyên đối thoại với con. Việc đó giúp giảm nhẹ gánh nặng cho con bạn trong những khó khăn mà cháu có thể đang gặp phải. Bằng cách thường xuyên trao đổi với con về những đề tài khó khăn, bạn sẽ cho con mình nguồn hy vọng và hỗ trợ.

Bạn cần chú ý những điều gì?
Do nhiều em thiếu niên thường không tâm sự với bố mẹ, người đầu tiên phát hiện có gì đó bất thường ở các em thường là một người bạn thân của trẻ. Theo Hội Phòng ngừa Tự sát Tuổi thiếu niên (Society for the Prevention of Teen Suicide), bố mẹ nên chú ý xem có sự thay đổi rõ rệt nào trong hành vi không, như rút lui khỏi bạn bè, hoặc những thay đổi trong các hoạt động xã hội; thái độ giận dữ hoặc thù địch; hay những thay đổi trong thói quen ngủ nghỉ, ăn uống.

Việc nhận diện các dấu hiệu này có thể không dễ. Cảm xúc cực đoan và thất thường được nhiều người lớn cho là biểu hiện bình thường ở tuổi thiếu niên. Mặc dù điều này đúng ở một cấp độ nhất định, bạn cũng nên hiểu rằng não bộ của một thiếu niên vận hành với sự dữ dội trong cảm xúc đi kèm với một khả năng cực dở trong việc điều tiết những cảm xúc đó.

Các bậc cha mẹ cần biết rằng các thiếu niên có thể thực sự tin rằng những gì đang xảy ra với mình ở thời điểm hiện tại là điều tệ hại nhất đời và mọi thứ sẽ không bao giờ được cải thiện. Kết quả học tập kém có thể khiến các em nghĩ rằng mình sẽ không đạt được thành công gì trong cuộc sống. Bị bồ bỏ hay bị bạn nghỉ chơi có thể là trải nghiệm khủng khiếp với các em. Các bậc cha mẹ nên hiểu quan điểm của con mình và thông cảm với con.

Tìm cơ hội thăm hỏi trẻ
Dù các bậc cha mẹ cần duy trì kết nối với đứa con tuổi thiếu niên của họ kể cả khi cháu bé từ chối sự quan tâm của họ, không phải bất cứ biến cố cảm xúc nào trong đời trẻ cũng đều có nghĩa là trẻ muốn tự sát. Ví dụ: Một cháu bé đột nhiên thích mặc áo tay dài không phải lúc nào cũng có nghĩa là cháu bé đó dùng dao lam tự gây thương tích cho mình và phải mặc áo tay dài để che đi; một số trẻ khác bỗng dưng không thấy thích tắm nữa mặc dù người chúng hôi đến đâu,…

Nhưng, các bậc cha mẹ nên dùng những dấu hiệu đó như cơ hội để thăm hỏi trẻ. Bằng cách đó, các ông bố bà mẹ không chỉ giúp con mình, mà còn giúp chính họ duy trì sự hiểu biết về con.

Các dấu hiệu muốn tự sát thường khác nhau ở mỗi người và có thể dễ dàng bị bỏ qua. Đó là lý do tại sao giao tiếp cởi mở và chú ý đến mô thức chung trong hành vi của một thiếu niên là việc quan trọng.

Nếu bạn không chắc chắn về tình trạng của con mình, hãy tìm đến sự giúp đỡ, như nói chuyện với một nhà trị liệu chẳng hạn.

Khi bạn hoặc ai đó mà bạn quen có ý định tự sát, hãy gọi cho đường dây National Suicide Prevention Lifeline, số1-800-273-TALK (1-800-273-8255), hoặc liên hệ Crisis Text Line bằng cách nhắn tin cú pháp “START” gửi cho 741-741.

Triệu Khánh Ngọc – VietBeauty Magazine