Làm gì khi các con không ngừng gây gổ nhau?

0
163

Ảnh: Merio / Pixabay

Bất cứ ai có nhiều hơn một đứa con đều biết rằng bọn trẻ cùng một nhà dù thân nhau tới đâu, thỉnh thoảng vẫn có thể làm nhau nổi khùng. Việc này cũng dễ hiểu: Lũ trẻ phải sống chung dưới một mái nhà và phải dành phần lớn thời gian rảnh của mình để chơi đùa với nhau. Hệ quả khó tránh: chúng phải đấu đá nhau để giành giựt sự chú ý và các nguồn tài nguyên có hạn trong gia đình.

Tuy nhiên, có anh chị em sẽ giúp bọn trẻ có cơ hội trau dồi các kỹ năng xã hội mà chúng cần khi bước ra ngoài đời thật. Nếu các con của bạn thường xuyên cãi cọ nhau, hãy chuyển hướng những mâu thuẫn này một cách lành mạnh bằng một số cách sau:

Giải quyết gốc rễ vấn đề
Nếu các con của bạn thường xuyên có xung đột, để chấm dứt tình trạng này, đòi hỏi bạn phải tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ nào làm bọn trẻ gây gổ với nhau và giải quyết nguyên nhân đó thỏa đáng.

Khen ngợi hành vi tốt
Để khuyến khích các con sống hòa thuận với nhau, bạn nên tập khen con khi chúng vui chơi với nhau một cách hợp tác. Chẳng hạn như: “Mẹ thấy là các con đang chia sẻ món đồ chơi đó với nhau” (“I see you guys sharing that toy”) hay “Tuyệt vời, thay phiên nhau chơi là rất ngoan” (“Wow, great job taking turns”), v.v… Dành cho bọn trẻ sự chú ý khi chúng làm điều tốt sẽ giúp bạn bớt đau đầu với việc chúng hành xử không ngoan để thu hút sự chú ý của bạn.

Dạy con cách xử lý xung đột
Tất nhiên, dù bạn có cố gắng khen ngợi con một cách tích cực đến đâu, bọn trẻ cũng sẽ có lúc cãi nhau. Bố mẹ có thể ứng phó trước bằng cách dạy con mình – thường là những đứa lớn – cách phản ứng phù hợp khi có mâu thuẫn. Ví dụ: Nếu đứa nhỏ giựt đồ chơi của đứa lớn, đứa lớn có thể bình tĩnh đến gặp bố/mẹ và báo cho bố/mẹ biết. Hoặc nếu đứa nhỏ thường phá đổ bộ trò chơi xếp hình của đứa lớn, đứa lớn có thể đem bộ xếp hình vào phòng riêng để chơi mà không bị ai phá, v.v…

Đồng thời, bố mẹ cũng có thể làm rõ với con sự khác biệt giữa việc hở chút là méc người lớn với việc cần người lớn giúp giải quyết một vấn đề. Và một đứa trẻ cần báo người lớn biết nếu anh/chị/em của chúng trở nên thô bạo và dùng vũ lực với chúng.

Đôi khi, dạy trẻ cách trao đổi lợi ích cũng có thể giúp trẻ bớt căng thẳng với nhau. Ví dụ: Nếu hai đứa con của bạn luôn đòi ngồi ghế đằng trước khi đi xe hơi, bạn có thể cho một đứa ngồi ghế này cạnh mình vào các ngày chẵn, trong khi đứa còn lại sẽ được ngồi ghế này vào những ngày lẻ.

Đặt timer (đồng hồ hẹn giờ) để bọn trẻ luân phiên nhau chơi một món đồ chơi nào đó cũng là ý hay. Tuy nhiên, bạn và con cần làm rõ món đồ nào chúng có thể chia sẻ với nhau và món nào thuộc sở hữu riêng của một thành viên nào đó trong nhà. Ví dụ: Bố mẹ có thể cho mỗi đứa trẻ ba miếng dán sticker. Mỗi đứa được phép chọn ra ba món mà chúng không cho phép các đứa khác đụng vào (bằng cách dán sticker của mình lên món đồ đó); các sticker này có thể được tháo ra và dán vào món khác, nếu tâm trạng và sở thích của bọn trẻ thay đổi.

Điều quan trọng là bạn phải quy định rõ ràng và nhất quán với con, thưởng phạt nghiêm minh. Không quên khen con khi chúng tuân thủ tốt các quy tắc.

Dạy trẻ cách ghi nhận hành vi tốt của nhau
Bạn có thể khuyến khích các con mình đến và kể với bố mẹ chúng khi nào anh/chị/em chúng cho chúng chơi chung một món đồ chơi hoặc đối xử tốt với chúng. Việc này giúp bọn trẻ ghi nhận những việc làm tốt của nhau .Tùy vào đặc thù từng gia đình, có thể bạn sẽ muốn thưởng cho mỗi đứa một xu tiền lẻ bỏ vào hũ đựng tiền mỗi khi chúng làm việc tốt với nhau, và khi hũ đựng tiền đã đầy, bọn trẻ có thể khui hũ lấy tiền mua bánh pizza; hoặc là cùng nhau viết nhật ký, chụp ảnh về những điều tốt các bé đã làm…

Trả lại những gì bạn lấy đi
Khi bọn trẻ giành giựt nhau một món đồ chơi và bạn thấy cách duy nhất để hạ nhiệt căng thẳng là lấy món đồ chơi đó đi, các chuyên gia khuyên bạn nên trả lại món đồ chơi cho trẻ sau đó vài phút và giúp các con học cách hợp tác với nhau khi sử dụng món đồ chơi. Việc này có thể có nghĩa là chúng phải thay phiên nhau chơi (với sự hiện diện của một cái đồng hồ canh giờ), và bạn sẽ khen ngợi con khi con tuân thủ đúng giờ chơi.

Không sập cái bẫy “công bằng”
“That’s not fair!” (“Như vậy không công bằng!”) là câu gào khóc phổ biến của nhiều đứa trẻ, nhưng trong khá nhiều trường hợp, cuộc sống là không công bằng và sẽ là không thực tế nếu bạn cố gắng “công bằng” với mấy đứa con. Ví dụ: Những đứa lớn có thể sẽ được thức khuya hơn mấy đứa nhỏ, tùy theo nề nếp gia đình bạn và làm sao cho các bạn thấy thuận tiện.

Nếu bọn trẻ vẫn thể hiện sự bất bình kiểu này, cha mẹ có thể giải thích cho con hiểu lý lẽ của sự “bất công” đó. Bố mẹ có thể làm gương cho con cách ứng phó với những điều tưởng như không công bằng trong cuộc sống. Ví dụ: Một người ở chỗ làm của bạn được nhận nhiều ngày phép hơn do họ công tác ở đó lâu năm hơn…

Nhu cầu đặc biệt
Một đứa trẻ đang gặp khó khăn về cảm xúc hoặc về thể chất có thể sẽ cần được người lớn quan tâm nhiều hơn những đứa còn lại. Nếu một trong các con của bạn bị bệnh hay bị tàn tật,…, hãy nói chuyện cởi mở với những đứa còn lại về các vấn đề mà anh, chị, hoặc em của chúng đang gặp phải, cũng như lắng nghe kỹ lưỡng những tâm sự và cảm xúc của các con. Những đứa con khỏe mạnh của bạn nhờ đó có thể được chuẩn bị tâm lý để bỏ qua cho các hành vi khác thường mà anh/chị/em chúng có thể có khi mà anh/chị/em chúng không kiểm soát được bản thân.

Hào phóng trong việc khen ngợi và động viên trẻ cũng có thể giúp trẻ bớt có hành vi tiêu cực nhằm thu hút sự chú ý của bạn. Nếu một đứa con của bạn cần có behavior sticker chart (bảng phiếu bé ngoan), những đứa còn lại cũng nên có. Bên cạnh đó, hãy dành thời gian one-on-one (một-kèm-một) cho từng đứa khi có thể – dù đó chỉ là hẹn đi ăn sáng với con một lần mỗi tháng hay năm phút chơi tic-tac-toe (chơi ca-rô) với trẻ – để giúp trẻ biết rằng mình vẫn được bố mẹ quan tâm.

Triệu Khánh Ngọc – VietBeauty Magazine