Các vị phụ huynh, đừng phản ứng tiêu cực với các cháu “teen” nhà bạn!

0
76

Nuôi dạy con khi con ở vào lứa tuổi teen là một trong những giai đoạn khó khăn nhất của người làm cha mẹ. Trong suốt những năm đầy biến động đó, các bé tuổi dậy thì muốn được độc lập, và khi bố mẹ chúng bảo chúng phải làm gì, chúng thường có những hành vi và lời nói mang tính chống đối. Và hầu hết phụ huynh không biết phải ứng phó ra sao với những tình huống như vậy.

Ảnh: Greyerbaby / Pixabay

Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây tại University of California (Đại học California) có thể cung cấp cho các ông bố bà mẹ vài hiểu biết mới về những hiểu lầm tại nhà họ có thể có đối với con tác động ra sao đến các hành vi gây rối của trẻ. Nghiên cứu cũng đưa ra vài lời khuyên giúp bố mẹ kiểm soát các mâu thuẫn này.

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học nhận thấy khi các em “teen” cho rằng phản ứng của bố mẹ trước cơn giận của các em gay gắt và tiêu cực quá mức, các em thậm chí còn trở nên hung hăng hơn. Ví dụ, khi bố mẹ phản ứng với cơn giận của con mình bằng cách bảo trẻ “get over it” (“quên nó đi”), trẻ có thể cảm thấy không được bố mẹ quan tâm đúng mức.

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy việc phụ huynh lầm tưởng các vulnerable emotions (cảm xúc dễ tổn thương) của con trẻ là biểu hiện của negativity (sự tiêu cực) có thể làm trẻ có nhiều nguy cơ hình thành những hành vi nguy hiểm. Hơn thế nữa, khi các em thiếu niên cho rằng bố mẹ mình quá nghiêm khắc với mình, các em sẽ dễ “nổi khùng” bằng cách cãi lại, trốn khỏi nhà và phá vỡ các quy tắc do bố mẹ đặt ra.

Người ta cũng nhận thấy có một sự khác biệt trong phản ứng của các em “teen” với mẹ và với bố. Ví dụ, khi các bà mẹ hiểu sai cơn giận của đứa con tuổi “teen” của họ và phản ứng tiêu cực với chúng, các em này dễ “đáp trả” bằng cách cãi lại, quậy phá và xa lánh mẹ hơn. Tuy nhiên, khi những ông bố hiểu sai cơn giận của con mình, các thiếu niên này lại dễ trở nên aggressive (hung hăng) hơn.

Mối quan hệ giữa các ông bố và những đứa con tuổi thiếu niên của họ ít được nghiên cứu hơn mối quan hệ giữa các bà mẹ và con của họ, nhưng người ta nhận thấy quan hệ cha-con của các em thiếu niên cũng rất đặc biệt. Cách các ông bố phản ứng trước những cảm xúc tiêu cực của các em “teen” có thể khiến hành vi hung hăng của các em trầm trọng hơn hoặc được cải thiện.

Các nhà tâm lý học tin rằng có một vài nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Trong giai đoạn dậy thì, các hormones trong cơ thể các em “teen” thường dồi dào, khiến cảm xúc của các em làm các em quá tải. Vì lý do này, các em thường nghĩ rằng không ai hiểu mình hay giúp được mình ngoại trừ bạn bè cùng trang lứa. Kết quả là, các em cảm thấy mình không được bố mẹ thấu hiểu, từ đó các em có thể tìm cách khẳng định quyền lực của bản thân bằng cách tỏ ra hung dữ. Trong khi thực tế, các em chỉ đang cố làm bố mẹ lắng nghe mình.

Đồng thời, các phụ huynh cũng phải đối mặt với những chuyển biến và phiền muộn của chính họ. Nghiên cứu nhận thấy những năm tháng “tween” (“trước tuổi ‘teen’”) và “teen” của trẻ có thể khiến một số phụ huynh bị trầm cảm do những thay đổi trong tính cách của trẻ: trẻ thường tìm cách khẳng định sự độc lập, làm cho bố mẹ cảm thấy bị con bỏ mặc và họ dễ có phản ứng tiêu cực khi con mở rộng những giới hạn của chính con. Tiếc thay, một khảo sát cho thấy nhiều ông bố bà mẹ tự cho mình là “nồng ấm và biết nâng đỡ” con trong những năm tháng thiếu niên của con mặc dù thực tế không phải vậy, quan điểm này thường khiến các phụ huynh xem nhẹ tác động của ngôn từ mà họ dùng để nói chuyện với con.

Tuy mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái là phần không thể thiếu của gần như mọi gia đình, những nghiên cứu mới nhất khuyến nghị rằng bố mẹ có thể củng cố quan hệ giữa họ với những đứa con tuổi “teen” bằng cách mời gọi con chia sẻ ý kiến của chúng về những quyết định mà bố mẹ chúng đưa ra.

Khi các cháu thiếu niên chọn cách rút lui và xa cách bố mẹ, các ông bố bà mẹ cần tìm hiểu con mình đã nghe thấy gì từ mình và cùng con thảo luận về bất cứ những khác biệt nào có thể có trong cái nhìn của con về cách bạn nuôi dạy con.

Bố mẹ cần nhớ rằng: dù các em tuổi “teen” có thể có tâm trạng thất thường, các bé vẫn có thể nhìn sự việc dưới nhiều góc nhìn khác nhau. Không như trẻ nhỏ (những đối tượng mới chỉ biết tư duy từ một góc nhìn duy nhất của bản thân), các em “teen” có thể tham gia vào những hoạt động tư duy phức tạp hơn.

Bàn bạc thẳng thắn về những khác biệt thường gặp giữa con cái và cha mẹ có thể giúp hai phía hiểu nhau hơn và đem hai phía xích lại gần nhau.

Khi bố mẹ khuyến khích những đứa con tuổi “teen” của họ chia sẻ quan điểm của chúng, tức là họ đang giúp con củng cố reasoning skills (kỹ năng lập luận) và việc này sẽ có ích cho sức khỏe tâm lý và hạnh phục của con sau này.

Triệu Khánh Ngọc – VietBeauty Magazine