Bánh Tét miền Nam

0
631

Hiện diện như một nét văn hóa của miền Nam, bánh tét thường được người dân Nam bộ dâng cúng tổ tiên trong những ngày Tết, giỗ và lễ hội cổ truyền. Bánh còn được dùng để đãi khách nhữ­­­­­­­ng ngày đầu năm ăn với thịt kho tàu, chấm nước mắm, thật đậm đà hương vị ngày xuân.


bánh tét miền nam

Với ý nghĩa như vậy, người dân Nam bộ chế biến bánh tét một cách tài tình và phong phú, tùy theo địa phương mà thêm thắt gia vị cho thích hợp. Có chỗ gói nếp với nhân đậu xanh, còn gia đình khá giả thêm vào nhân đậu xanh một miếng thịt theo chiều dài đòn bánh. Cũng có chỗ không thuần nếp mà trộn lẫn đậu đen để tăng chất lượng vừa dẻo, vừa bùi.

Công việc gói bánh tỉ mỉ ngay từ khâu chuẩn bị. Trước tiên, đem gạo nếp và đậu vo sạch, để ráo nước. Lá dứa giã nhuyễn, lọc lấy nước trộn hòa vào nếp. Đậu xanh đãi vỏ, thịt ba rọi (nửa nạc nửa mỡ) cắt vuông vắn, ướp với hành, muối, đường, đặt theo chiều dài đòn bánh. Có như thế, thịt vừa trong, vừa đẹp để khi tét bánh ra, thịt hòa tan vào nhân đậu xanh, người ăn vừa thấy độ béo của thịt, vừa bùi của đậu, vừa dẻo của nếp, rất thơm ngon.

Để bánh mau chín, các bà nội trợ thường áp dụng một số mẹo vặt như vắt chanh vào nếp hoặc ngâm nếp với nước dứa một thời gian chừng vài giờ. Không được ngâm lâu, sợ gạo nếp rã thành bột. Lúc gói bánh, xếp lá chuối ở hai đầu, bẻ thành bốn góc rồi buộc lại bằng cọng lá chuối phơi khô, cắt nhỏ như dây lạt. Nhiều gia đình ăn chay, gói bánh tét nhân ngọt, chỉ có đậu xanh trộn đường hoặc nhân chuối, tùy theo đòn nhỏ một quả chuối, còn đòn lớn ba quả chuối lá xiêm chín có thêm đường, khi chín có màu đỏ tím. Bánh tét khoanh bánh ra trông lạ mắt, màu đỏ tím nổi bật chính giữa màu nếp trắng phau.

bánh tét miền nam

Đặc biệt ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, ngày xưa những gia đình giàu có, con cháu đông đảo, thường gói bánh tét đòn rất lớn. Khi tét bánh ra, khoang bánh tròn trịa, nằm gọn gàng trong lòng một đĩa kiểu trông khá đẹp mắt. Trung bình một đòn bánh đường kính cả tấc tây và độ nặng khoảng hơn một kí lô.

Mỗi lần gói bánh chí ít cũng 5-7 chục đòn, tùy theo khả năng tài chính của mỗi gia đình. Hai đòn cột thành một cặp, có dây quai để xách cho tiện, khi có làm quà tặng bà con một cặp vừa đẹp, vừa hợp với tập quán vì năm mới phải đủ đôi, chẵn cặp, ý chúc cho bà con đủ vợ, đủ chồng là niềm hạnh phúc thịnh vượng. Bánh khi hấp phải thường xuyên canh chừng lửa, có khi từ đầu hôm hấp suốt đêm đến 6,7 giờ sáng mới vớt ra.

Loại bánh tét đẹp nhất là ngũ sắc. Tuy nhiên, còn một loại bánh tét được chế biến khá đặc biệt là bánh tét thập cẩm. Vẫn là bánh tét nếp, nhưng phần nhân được nâng cấp có trứng, tôm khô, lạp xưởng, hạt sen, thịt giò Bắc thảo, đậu phộng nấm đông cô trộn với nhân đậu xanh. Loại bánh này ăn rất ngon, nhưng giá thành cao hơn một chút.

bánh tét miền nam

Bánh tét ra giêng còn dư, nhằm đổi khẩu vị, người ta thường đem chiên với dầu hoặc mỡ phi tỏi, ăn thấy lạ miệng sau khi đã chán các món cao lương mỹ vị. Đây cũng là một loại lương khô rất tiện dụng cho du khách đi xa, leo núi bởi có thể để cả mười ngày, nửa tháng không bị mất phẩm chất.

Vi Lê