Ada & reasonable accommodation | Một số điều cần biết về luật đãi ngộ nhân viên khuyết tật trong tiệm thẩm mỹ

0
94

Nhân viên bị khuyết tật (disabled) có quyền được hưởng những “thay đổi/ trợ giúp hợp lý” (“reasonable accommodation”) trong tiệm thẩm mỹ để họ có cơ hội làm việc công bằng như các nhân viên không bị khuyết tật. Để tránh bị kiện tụng, chủ nhân salon có thể tham khảo bài viết dưới đây.

Nhiều chủ tiệm thẩm mỹ vẫn chưa hiểu về Đạo luật Người Mỹ Khuyết tật (Americans with Disabilities – ADA), các đối tượng chịu sự chi phối của luật này, cũng như không hiểu việc họ từ chối những “reasonable accommodation” cho nhân viên của mình có thể khiến họ gặp hậu quả gì.

Sau đây là một số điều bạn nên biết về ADA và cách bảo vệ bản thân khỏi những kiện tung liên quan đến ADA.

ADA là gì?
ADA là một tập hợp các luật được đưa ra nhằm hạn chế phân biệt đối xử với những cá nhân bị khuyết tật, cung cấp các chuẩn mực giúp nhận diện sự phân biệt đối xử với những cá nhân bị khuyết tật, nhằm hỗ trợ chính phủ liên bang thi hành những chế tài quy định bởi đạo luật để bảo vệ người khuyết tật, và để kêu gọi thẩm quyền quốc hội [bao gồm quyền hạn để thông qua Tu chính án thứ 14 (14th amendment) và điều tiết thương mại] nhằm nhận diện những vấn đề lớn trong sự phân biệt đối xử mà những người khuyết tật gặp phải.

Đối tượng được ADA bảo vệ
Ở cấp độ liên bang, ADA bảo vệ những cá nhân có tay nghề và bị khuyết tật, dù họ là người xin việc (job applicant) hay là người làm công/ nhân viên (employee). Những khuyết tật có thể là về thể chất hay tâm lý.

“Cá nhân có tay nghề” là gì?
Một cá nhân có tay nghề (“qualified individual”) là người sở hữu trình độ, giấy phép/chứng nhận, và khả năng thực hiện một công việc nào đó. Nếu một người làm công/ứng viên không thể đáp ứng các tiêu chuẩn nghề nghiệp nào đó vì khuyết tật, ADA đòi hỏi người thuê mướn phải chỉ ra được tầm quan trọng của thiếu sót đó bằng cách minh chứng được rằng thiếu sót đó ảnh hưởng đến công việc và cản trở cho nhu cầu công việc. Nếu người thuê mướn không chứng minh được điều đó, thông thường họ không thể dùng thiếu sót đó để bảo vệ bản thân khi bị cá nhân khuyết tật khiếu kiện.

ADA bảo vệ các cá nhân khuyết tật như thế nào?
ADA đòi hỏi người thuê mướn phải cung cấp sự “thay đổi/ trợ giúp hợp lý” (“reasonable accommodation”) nhằm cho phép những người khuyết tật đáp ứng được những tiêu chuẩn của công việc và quá trình làm việc. Khi người thuê mướn phân biệt đối xử với một cá nhân bị khuyết tật, Ủy ban Cơ hội Việc làm Bình đẳng (Equal Employment Opportunity Commission – EEOC) có thể khiếu kiện người thuê mướn đó nhằm bảo vệ cá nhân có quyền lợi bị xâm phạm.

“Reasonable accommodation” (“Thay đổi hợp lý”) là gì?
“Reasonable accommodation” hay “Thay đổi/trợ giúp hợp lý” là bất cứ thay đổi, trợ giúp nào trong môi trường làm việc hoặc quá trình làm việc mà cho phép một ứng viên/người thuê mướn bị khuyết tật thực hiện chức năng công việc và hưởng các cơ hội công việc bình đẳng. Tuy nhiên, luật về “reasonable accommodation” không đòi hỏi người thuê mướn hoặc chủ tiệm, do những “Thay đổi/trợ giúp hợp lý” cho nhân viên khuyết tật phải gánh chịu những trở ngại, những tổn thất quá lớn, những chi phí không thể chấp nhận được cho doanh nghiệp thẩm mỹ. Nói chung “reasonable accommodation” như tên gọi của nó cần phải “reasonable” hay “hợp lý”.

Nhân viên khuyết tật nên làm gì nếu họ bị người thuê mướn phân biệt đối xử?
Nhân viên khuyết tật có thể nộp đơn khiếu nại cho Sở Tư pháp Mỹ (U.S. Department of Justice) qua mạng Internet. Để biết thêm về quyền của mình theo quy định của ADA, bạn có thể tìm đọc bộ luật này qua mạng.

Là một người thuê mướn, tôi phải làm gì để tránh bị kiện do phân biệt đối xử?
Đừng coi nhẹ những lời phàn nàn của người làm thuê. Đừng chờ đến lúc một người làm công/ứng viên của bạn phải nêu đích danh luật ADA hay nói ra những từ “Reasonable accommodation” (“Thay đổi/trợ giúp hợp lý”) thì bạn mới quan tâm đến những than phiền của họ.

• Nếu một thợ cắt tóc phàn nàn rằng họ đau cột sống và hỏi xin một tấm thảm, hãy cung cấp thảm cho họ.

• Nếu một nhân viên yêu cầu một buồng làm việc rộng mở hơn vì họ sợ không gian kín, hãy chuyển họ tới buồng làm việc phù hợp.

• Nếu một nhân viên bị rối loạn tâm thần và cần được nghỉ để đi khám bệnh, hãy cho phép họ.

• Nếu một bệnh nhân tiểu đường hỏi cô ấy có được phép trữ một hộp nước trái cây trong buồng làm việc “để phòng hờ” hay không, hãy cho phép cô ấy.

Trong hầu hết trường hợp, “Reasonable accommodation” (“Thay đổi/trợ giúp hợp lý”) không quá khó hoặc tốn kém. Trong ngành thẩm mỹ, thu xếp cho người bị khuyết tật thông thường chỉ đơn giản là bạn thể hiện sự quan tâm và cảm thông đến những nhu cầu của người mình thuê mướn.

Không ai muốn bị đuổi việc chỉ vì có vấn đề cột sống. Nhân viên nào cũng sẽ thấy buồn khi đã cống hiến cho tiệm thẩm mỹ của bạn nhưng rồi bạn lại thà cho họ nghỉ việc chứ không muốn bỏ tiền mua cho họ một tấm thảm để giúp họ bớt đau nhức.

Bí quyết để tránh bị kiện tụng rất đơn giản: Đừng quá keo kiệt, quan tâm hơn đến nhân viên của mình, nhất là khi người ấy bị tàn tật.

Nếu bạn lo rằng những “reasonable accommodation” của mình chưa “hợp lý”, hãy tìm đến một luật sư để được hướng dẫn.

Triệu Khánh Ngọc – VietBeauty Magazine