5 kiểu mối quan hệ: 4 kiểu xấu và 1 kiểu tốt

0
261

Theo các nhà nghiên cứu, có 5 mô hình mối quan hệ phổ biến nhất giữa những người yêu nhau:

Ảnh: Pablo Merchán Montes / Unsplash

1. Competitive/Controlling (Kèn cựa/Kiểm soát)
Giữa hai người trong cuộc sẽ có sự cạnh tranh xem cách của ai hay hơn, ai thắng cuộc cãi vã, kỳ vọng và chuẩn mực của ai sẽ được lựa chọn để tuân theo, sự nghiệp của ai quan trọng hơn,… Sẽ có nhiều tranh cãi nhanh chóng leo thang thành cạnh tranh quyền lực, đấu đá với nhau xem ai là người được nói lời cuối khi cuộc tranh cãi hạ màn.

Không khí: Căng thẳng.

Nguyên nhân: Do hai người có cá tính mạnh cạnh tranh với nhau để giành kiểm soát; nghĩ rằng chiến thắng sẽ giúp họ có được sự tự tin; đôi khi là do họ quá cứng nhắc trong quan điểm phải giải quyết vấn đề sao cho tốt nhất, về chuẩn mực của thành công, về cái gì làm nên một cuộc sống tốt đẹp.

Về lâu dài: Cặp đôi kiểu này sẽ mệt mỏi vì đấu đá nhau và dẫn tới ly hôn, hoặc cuối cùng là mỗi người tìm thấy cho mình những khía cạnh riêng mà họ có thể toàn quyền kiểm soát và bằng lòng với những khía cạnh đó.

2. Active/Passive (Tích cực/Thụ động)
Một trong hai người nắm quyền chỉ đạo và đảm nhận hầu hết những nhiệm vụ khó khăn trong mối quan hệ trong khi người còn lại dựa dẫm người kia. Một số cặp đôi đi vào quỹ đạo này ngay khi mối quan hệ bắt đầu, trong khi số khác được chuyển biến từ kiểu quan hệ kèn cựa. Có ít sự tranh cãi, dù rằng thỉnh thoảng người đảm nhận vị thế chủ động sẽ cảm thấy ấm ức vì phải ôm đồm quá nhiều mà không được đối phương cảm kích. Họ có thể phẫn nộ, nhưng sau đó lại cảm thấy ân hận và quay về với vai trò cũ.

Không khí: Trung hòa.

Nguyên nhân: Các mối quan hệ kiểu này thường bắt đầu với việc người tích cực gánh lấy một vai trò giúp đỡ nào đó, do họ thường là người tốt bụng, thích làm người khác hạnh phúc, thích gánh quá nhiều trách nhiệm và muốn tránh xung đột. Người thụ động thường là người hay lo sợ, thường được nuông chìu khi còn nhỏ, và lúc lớn lên họ tiếp tục nghĩ mình có quyền được nuông chìu và dựa dẫm người khác.

Nhưng đôi khi kiểu quan hệ này hình thành từ một vấn đề mới phát sinh, như một trong hai người đột ngột ngã bệnh hay bị thương tật, đòi hỏi người còn lại phải chăm sóc bạn đời và gia đình.

Về lâu dài: Người bạn đời tích cực thỉnh thoảng có thể cảm thấy kiệt quệ hoặc uất ức, thậm chí là chọn cách ra đi. Người còn lại hoặc là học cách trở nên tự lập hơn, hoặc là tìm ai khác để dựa dẫm.

3. Aggressive/Accommodating (Hung dữ/Yếu thế)
Một trong hai người nắm quyền kiểm soát, người còn lại tuân theo vì sợ chứ không phải vì họ thụ động. Dù rằng người nắm quyền kiểm soát dễ nổi sùng, giữa hai người không có nhiều mâu thuẫn. Trong một mối quan hệ kiểu này có sự hiện diện của ngược đãi tinh thần và đôi khi là ngược đãi về thể xác.

Không khí: Rất căng thẳng, người bạn đời yếu thế hơn luôn dè dặt vì sợ làm chồng/vợ họ bực mình.

Nguyên nhân: Người nắm quyền kiểm soát rõ ràng là một kẻ thích bắt nạt và gặp vấn đề trong kiểm soát cơn giận của bản thân. Tiềm ẩn bên trong có thể là cảm giác bất an bị chuyển hóa thành ý muốn kiểm soát người khác, hoặc do anh/cô ta bị rối loạn nhân cách, trở thành một kẻ ái kỷ, yêu quyền lực và không biết cách yêu người khác.

Người bạn đời yếu thế có thể từng bị lạm dụng/ngược đãi khi còn nhỏ và có lòng bao dung cho hành vi đó, vì họ là nguời tốt hoặc có ảo tưởng rằng tình yêu của họ có thể làm thay đổi đối phương.

Về lâu dài: Hoặc là mối quan hệ cứ tiếp diễn như vậy, hoặc là người bạn đời yếu thế trở nên can đảm hơn và ra đi. Người bạn đời hung dữ sẽ tìm mọi cách lôi kéo vợ/chồng mình ở lại. Nếu việc đó không thành công, có khả năng anh/cô ta sẽ tìm người thay thế cho người ra đi.

4. Xa cách/Hai cuộc đời song song
Cặp đôi kiểu này không có nhiều tranh cãi, cũng không có nhiều sự gắn bó. Họ ở cạnh nhau nhưng sống hai cuộc đời riêng biệt. Mối quan hệ này có vẻ tẻ nhạt, và giữa họ không có điểm chung.

Không khí: Nhàm chán, ít căng thẳng, lạnh nhạt nhưng lịch sự

Nguyên nhân: Một số cặp đôi rơi vào mô thức này sau vài năm chung sống. Có thể là do họ nhận ra mình cưới lầm người, hoặc họ hết yêu nhau, hay họ tìm cách tránh né mâu thuẫn bằng cách lờ đi những vấn đề giữa hai người và bằng cách giữ khoảng cách với nhau. Một số cặp đôi khác rơi vào kiểu này khi mà tuổi tác tăng làm họ dần trở nên chững chạc, trong khi số khác tập trung ưu tiên cho con cái và khi con cái họ dọn ra ở riêng, họ không còn gì để chia sẻ với nhau. Thời tiết, công việc, và những tin tức về con cái trở thành chủ đề chính trong các cuộc trò chuyện của họ.

Về lâu dài: Khủng hoảng tuổi trung niên và khủng hoảng tuổi già có thể khiến một hoặc cả hai người nhận ra thời gian của mình sắp hết. Điều này có thể gây ra cãi vã và làm họ cố gắng hồi sinh mối quan hệ hoặc rời bỏ nhau. Hoặc là họ tiếp tục trấn an mình rằng cuộc sống thế này đã đủ tốt, và họ đã quá già để theo đuổi những điều mới lạ.

5. Accepting/Balanced (Chấp nhận/Cân bằng)
Một cặp đôi kiểu này có thể cộng tác với nhau như một đội, họ bổ sung cho nhau. Cả hai người trong cuộc đều nhận diện được và sẵn sàng chấp nhận những ưu điểm của nhau. Họ luôn hỗ trợ và giúp đỡ nhau trở thành những người mà đối phương muốn trở thành. Họ có thể “thắp lửa” lại cho mối quan hệ của mình khi nó bắt đầu trở nên nhàm chán; họ có thể giải quyết những vấn đề thay vì né tránh.

Không khí: Quan tâm, thư giãn, dù rằng có thể có một số giai đoạn chuyển đổi khá căng thẳng

Nguyên nhân: Họ học được cách xây dựng mối quan hệ lành mạnh thông qua những tấm gương tốt (như bố mẹ họ chẳng hạn), hoặc do họ được nhà trị liệu giúp đỡ, hay thông qua các kiến thức họ thu thập được trong cuộc sống.

Về lâu dài: Khủng hoảng tuổi trung niên hoặc khủng hoảng tuổi già có thể xuất hiện, nhưng họ biết cách vượt qua nó.

Lời kết
Trong 5 mô hình nêu trên, chỉ có mô hình mối quan hệ cuối cùng được xem là mô hình lý tưởng nhất. Nếu bạn nhận thấy mối quan hệ của mình rơi vào một trong bốn mô hình đầu tiên, bạn và người bạn đời có thể chủ động tìm cách thay đổi. Việc này thường có nghĩa là các bạn làm ngược lại những gì các bạn đang làm. Nếu bạn là người ưa chỉ đạo hoặc hung dữ, hãy học cách cư xử ôn hòa hơn; nếu bạn yếu thế hoặc thụ động, hãy học cách can đảm hơn. Nếu cảm thấy mình mất sự kết nối với nhau, hai bạn nên dừng việc dùng khoảng cách để né tránh xung đột, hoặc dừng việc sống với nhau như hai người xa lạ mà thay vào đó là đối thoại để giải quyết vấn đề, để kết nối và tìm điểm chung; và nếu bạn ở trong một mối quan hệ có tính lạm dụng, hãy ngưng huyễn hoặc bản thân, tìm cách bảo vệ chính mình và nếu cần, hãy ra đi.

Bạn không cần phải chấp nhận tất cả những gì cuộc đời đem lại cho mình. Bạn có thể thay đổi chúng! Hãy dũng cảm giành lấy hạnh phúc cho bản thân!

Triệu Khánh Ngọc – VietBeauty Magazine